Mały ZUS Plus 2026 – kto może skorzystać, jak obliczyć składki i jak się zgłosić

Mały ZUS Plus to rozwiązanie dla przedsiębiorców, którym standardowe składki zabierają zbyt dużą część dochodów. Zamiast płacić stałe ok. 1 927 zł miesięcznie, możesz płacić proporcjonalnie do tego, ile naprawdę zarabiasz – od 420 zł do 1 927 zł. Limit korzystania to 36 miesięcy w ciągu ostatnich 60 miesięcy.

1. Czym jest Mały ZUS Plus

Standardowy (duży) ZUS to składki społeczne liczone od podstawy = 60% przeciętnego wynagrodzenia = 5 652 zł w 2026 r. → łączne składki społeczne ok. 1 927 zł/mc.

Mały ZUS Plus (art. 18c ustawy o SUS) pozwala zamiast tego obliczyć składki od podstawy proporcjonalnej do osiągniętego dochodu. Jeśli mało zarabiasz – mało płacisz.

Minimalna podstawa: 30% minimalnego wynagrodzenia = 30% × 4 806 zł = 1 441,80 zł (jak preferencyjny ZUS przez 24 miesiące). Maksymalna podstawa: 60% przeciętnego wynagrodzenia = 5 652 zł (= duży ZUS).

2. Warunki korzystania z Małego ZUS Plus

Żeby skorzystać z Małego ZUS Plus w 2026 r., musisz spełniać łącznie:

1. Twój przychód z działalności w 2025 r. nie przekroczył 30% trzykrotności prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia = 120 000 zł
2. Prowadziłeś działalność gospodarczą przez co najmniej 60 dni w 2025 r.
3. Nie korzystałeś z Małego ZUS Plus przez 36 miesięcy w ciągu ostatnich 60 miesięcy (licząc miesiące kalendarzowe)
4. Nie podlegasz ubezpieczeniu z innego tytułu (np. umowa o pracę na pełen etat)

3. Limit przychodu – jak go obliczyć

Limit 84 780 zł to roczny przychód z działalności gospodarczej za 2025 r.

Uwagi:

• „Przychód” to wartość faktury / sprzedaży, nie dochód (tzn. przed odliczeniem kosztów)
• Jeśli prowadziłeś działalność przez część 2025 r., limit oblicza się proporcjonalnie: limit = 84 780 zł × (liczba dni prowadzenia / 365)

Przykład: Działalność od 1 maja 2025 r. (245 dni w roku). Proporcjonalny limit: 84 780 × (245/365) = 84 780 × 0,6712 = 56 912 zł

4. Jak wyliczyć podstawę i składki

Krok 1: Policz roczny dochód z działalności za 2025 r. (z PIT-36/36L lub ewidencji)

Krok 2: Oblicz przeciętny miesięczny dochód: roczny dochód ÷ liczba dni prowadzenia w 2025 r. × 30

Krok 3: Podstawa wymiaru = przeciętny miesięczny dochód × 0,5 (Współczynnik 0,5 wynika z ustawy – podstawa to 50% dochodu.)

Krok 4: Sprawdź, czy podstawa mieści się między min. a max.:

• Jeśli wyszło mniej niż 1 441,80 zł → podstawa = 1 441,80 zł
• Jeśli wyszło więcej niż 5 652 zł → podstawa = 5 652 zł

Krok 5: Oblicz składki:

5. Zgłoszenie do Małego ZUS Plus – procedura i termin

Termin: Do 31 stycznia każdego roku, w którym chcesz korzystać z Małego ZUS Plus (dla 2026 r.: do 31 stycznia 2026 r.)

Jeśli kończy ci się okres preferencyjnych składek (24 miesiące) w trakcie roku → możesz przejść na Mały ZUS Plus w ciągu 7 dni od zakończenia okresu preferencji.

Procedura:

1. Wyrejestruj się z ubezpieczeń: formularz ZUS ZWUA (kod tytułu kończący się na „10” dla preferencji lub „30” dla dużego ZUS)
2. Zgłoś się ponownie: formularz ZUS ZUA z kodem tytułu ubezpieczenia 05 90 (mały ZUS Plus)
3. Przekaż do ZUS informację o rocznym dochodzie i przychodzie z poprzedniego roku

Uwaga: Zmiana dokumentów ZUS możliwa jest tylko w terminie. Spóźnienie = automatyczny duży ZUS na cały rok.

6. Jak długo można korzystać – limit 36 miesięcy

Mały ZUS Plus możesz stosować przez maksymalnie 36 miesięcy w ciągu ostatnich 60 miesięcy prowadzenia działalności.

Ważne: liczymy miesiące kalendarzowe, nie pełne lata. Miesiąc, w którym zaczęłeś lub skończyłeś korzystać z Małego ZUS Plus, liczy się jako pełny miesiąc.

Przykład liczenia: jeśli korzystałeś od marca 2022 do lutego 2025 r. (36 miesięcy) → przerwa wynosi co najmniej 24 miesiące (60 − 36 = 24), zanim znów możesz wrócić do Małego ZUS Plus.

7. Łączenie z innymi ulgami ZUS

*Faktycznie Mały ZUS Plus jest etapem po uldze na start i preferencjach.

Przykład praktyczny

Pan Szymon prowadzi JDG od 2021 r. W 2025 r. jego przychód wyniósł 68 000 zł, dochód 42 000 zł. Działał przez cały rok (365 dni). Do tej pory był na dużym ZUS.

Czy może korzystać z Małego ZUS Plus w 2026 r.?

• Przychód: 68 000 zł < 84 780 zł → ✓
• Działał przez ≥ 60 dni → ✓
• Wcześniej nie korzystał z Małego ZUS Plus (był na dużym ZUS) → ✓

Obliczenie podstawy:

• Miesięczny dochód: 42 000 zł ÷ 365 × 30 = 3 452,05 zł
• Podstawa = 3 452,05 × 0,5 = 1 726,03 zł (mieści się między 1 441,80 a 5 652 zł)

Składki z Małego ZUS Plus (podstawa 1 726,03 zł):

• Emerytalna: 19,52% × 1 726,03 = 336,93 zł
• Rentowa: 8% × 1 726,03 = 138,08 zł
• Wypadkowa: 1,67% × 1 726,03 = 28,82 zł
• Chorobowa (dobrowolna): 2,45% × 1 726,03 = 42,29 zł
• Łącznie: ok. 546,12 zł/mc (vs duży ZUS ~1 927 zł)

Oszczędność: ok. 1 380 zł miesięcznie, 16 560 zł rocznie

Najczęstsze błędy

1. Spóźnienie ze zgłoszeniem po 31 stycznia. Jedyny termin to 31 stycznia. Po tej dacie automatycznie obowiązuje duży ZUS przez cały rok.
2. Mylenie limitu przychodu z dochodem. Limit 120 000 zł dotyczy PRZYCHODU (wartość faktury/sprzedaży), nie dochodu po odliczeniu kosztów.
3. Niesprawdzenie liczby wykorzystanych miesięcy. Przekroczenie 36 miesięcy skutkuje koniecznością dopłaty różnicy między Małym ZUS Plus a dużym ZUS za cały zaległy okres.
4. Brak zgłoszenia do ZUS (ZWUA + ZUA). Aktualizacja CEIDG nie wystarczy – musisz złożyć dokumenty wyrejestrowania i rejestracji do ZUS.
5. Mylenie z preferencyjnymi składkami (przez 24 mies.). Preferencyjne składki i Mały ZUS Plus to dwie różne ulgi z różnymi warunkami i limitami.

Co warto zapamiętać

• Limit przychodu za 2025 r.: 120 000zł
• Termin zgłoszenia: 31 stycznia 2026 r. (lub 7 dni od zakończenia preferencji)
• Podstawa: 50% przeciętnego miesięcznego dochodu, min. 1 441,80 zł, max. 5 652 zł
• Limit korzystania: 36 miesięcy w ciągu 60 miesięcy
• Formularz: ZUS ZWUA + ZUS ZUA (kod 05 90)